Προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για μαθητές δημοτικού και γυμνασίου

Το κουκουνάρι θεωρεί ότι η περιβαλλοντική εκπαίδευση είναι σημαντικό να προσσεγγίζεται βιωματικά και με βάση την ανάπτυξη της κοινωνικά κριτικής σκέψης. Σε διαφορετική περίπτωση κινδυνεύει να αποκοπεί από τα στοιχεία από τα οποία εμφορείται (ολιστικότητα, αλλαγή στάσεων και αξιών, κοινωνική ενεργοποίηση, αμεσότητα, συνεργατικότητα). Προτείνουμε 2 πακέτα 10 ωρών ενδεικτικά του σκεπτικού μας.

Το πρώτο αφορά στον άξονα «Ενέργεια-Ανανεώσιμες Πηγές και Τοπικές Κοινωνίες» ο οποίος σύμφωνα με την Δεκαετία της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη αποτελεί τη θεματική της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για το σχολικό έτος 2010. Το δεύτερο αφορά στον άξονα «Απορρίμματα-Κατανάλωση-Ανάγκες του ανθρώπου» και επικεντρώνεται στον αστικό τρόπο ζωής (lifestyle) (ανακύκλωση, καταναλωτισμός, ζωή στην πόλη).

Ενέργεια - Ανανεώσιμες Πηγές και Τοπικές Κοινωνίες

1. Άσκηση γνωριμίας - Καταιγισμός ιδεών για την ενέργεια (1 ώρα)
2. Χαρτογράφηση εννοιών "Το ταξίδι της ενέργειας (2 ώρες)
3. Θεατρικό παιχνίδι "Ο Δον Κιχώτης και οι ανεμόμυλοι (2 ώρες)
4. Προσομοίωση διαδικασίας επίλυσης διλλήματος "Τι απόφαση θα πάρει το χωριό μας;" (3 ώρες
5. Μελέτη περίπτωσης (γυμνάσιο) - Χιονοστοιβάδα απόψεων (δημοτικό)* "Τι πιστεύετε για την ενέργεια;"

Απορρίμματα - Κατανάλωση - Ανάγκες του ανθρώπου

1. Άσκηση γνωριμίας - Ζωγραφίστε το αγαπημένο σας αντικείμενο
2. Επισκόπηση ιδεών "Μία ματιά στον τρόπο ζωής μας"
3. Θεατρικό παιχνίδι "Φτιάξτε την διαφήμισή σας"
4. Ηθικό δίλλημα "Που πάνε τα σκουπίδια μας;"
5. Προσομοίωση διαδικασίας επίλυσης διλλήματος "Γίνεται ειδικοί διαχείρισης απορριμάτων"

Σημ. Την τελευταία ώρα προβλέπεται αξιολόγηση του προγράμματος
* Το περιεχόμενο των δραστηριοτήτων προσσαρμόζεται ανάλογα με το ηλικιακό επίπεδο των συμμετεχόντων
** Το κόστος των προγραμμάτων καλύπτεται από τους ενδιαφερόμενους (μαθητές, εκπαιδευτικά ιδρύματα, σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων) και συμπεριλαμβάνει τόσο την υλοποίησή τους, όσο και τα υλικά που θα χρειαστούν

Τι είναι το Κουκουνάρι;

Το Κουκουνάρι είναι μία Αστική Μη Κερδοσκοπική Eταιρία που ιδρύθηκε το 2009 στη Θεσσαλονίκη. Αποτελεί μία προσπάθεια προώθησης της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Ευαισθητοποίησης στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας, αφενός εκεί που απουσιάζει και αφετέρου εκεί που χρήζει εμπλουτισμού στη βάση μίας πιο βιωματικής και αξιακής προσσέγγισης. Πιο συγκεκριμένα, οι δραστηριότητες που εφαρμόζονται στοχεύουν στην αφύπνιση των συναισθημάτων, στη διερεύνηση και διασαφήνιση των αξιών που διέπουν το περιβαλλοντικό ζήτημα, στην παρακίνηση για ενεργό συμμετοχή καθώς και στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και της ικανότητας λύσης ηθικών και κοινωνικών διλλημάτων.

Η προσέγγιση που υιοθετείται ακολουθεί τις κατευθυντήριες αρχές για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, όπως αυτές παρουσιάζονται στα βασικά κείμενα (Διάσκεψη της Μόσχας, Κεφάλαιο 36 Ημερήσιας Διάταξης 21). Πιο συγκεκριμένα προωθείται η ολιστικότητα, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους διαφορετικούς τομείς που πλαισιώνουν τα περιβαλλοντικά ζητήματα (φύση, κοινωνία, οικονομία) και την πολυπλοκότητα με την οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Επιπλέον, προωθείται ο διεπιστημονικός τρόπος προσέγγισης με σκοπό να εισαχθούν τα ζητήματα από διαφορετικές γνωστικές αφετηρίες, οι οποίες τέμνονται στο περιεχόμενο της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Οι πρακτικές που ακολουθούνται είναι βιωματικού χαρακτήρα επικεντρώνοντας στην ανάδυση και καλλιέργεια συναισθημάτων για το περιβάλλον, θεωρώντας ότι μόνο με αυτόν τον τρόπο αλλάζουν οι στάσεις και συμπεριφορές «για χάρη» του περιβάλλοντος.

Το πρόγραμμα και οι δραστηριότητες που θα αναπτυχθούν μπορούν να έχουν διάρκεια από 3 έως 20 ώρες ανάλογα με την επιθυμία και τις ανάγκες των ενδιαφερόμενων. Η ελάχιστη επιθυμητή διάρκεια είναι 10 ώρες ώστε να μπορεί να καλυφθεί πλήρως μία θεματική ενότητα και να υπάρχει μία συνέχεια μεταξύ των δραστηριοτήτων. Παρόλα αυτά για προγράμματα μικρότερης διάρκειας μπορούν να επιλεχθούν κάποιες από τις προτεινόμενες δραστηριότητες κάθε θεματικής ενότητας.